Çawa neurons di tevahiya bedenê agahdariyê de belav dikin
A neuron hucreyek nerve e ku astenga avahiya bingehîn ya pergala nervous e. Neurons wek hucreyên din ên di bedenê mirovan de di gelek awayan de wekhev in, lê cûreyek girîng e ku di navbera neurons û hucreyên din de hene. Neurons taybetmendî ku di tevahiya bedenê de agahdariyê veguherînin.
Ew hucreyên taybetî yên taybet ên berpirsiyar berpirsiyariya agahdariyê li hem jî formên kîmyewî û kîmyewî.
Gelek celebên neurons hene ku ji bo karên cûda yên di laşê mirovan de berpirsiyar dikin.
Neuronên li seranserê bedenê mêjûya ji hucreyên hestîfê hestiyariyê agahdar dikin. Neurûnên Motorê agahdariya ji mizgeftê bi maszên beden veguherîne. Navneteweyî berpirsyariya agahdariya navbera neuronên cuda di bedenê de ne.
Vebijêrkên din ên Neurons
Wekheviyên hucreyên din ên din:
- Neurons û hucreyên din ên herdu herdu nucleus hene ku agahdariya genetîk heye.
- Neurons û hucreyên laşên din bi membranek ve girêdayî ye ku hucrey biparêze.
- Bedenên hucreyên herdu cûreyên hûrgelan hene ku piştgiriya jiyanê ya hucreyê, piştgiriya mitên mitochondrayê, bedenên Golgi û cytoplasm.
Cûda ku neurûnên yekbûyî çêbike:
- Ne celebên laşên din ên din, neurûnan zû zû zû derxistin rawestandin. Ji ber vê yekê, hin beşên mêjî di zindî de ji nû ve bêtir nebron hene, ji ber ku neurûnan dimirin lê ne guhertin. Di dema ku neurons ne di nav deverên mêjî de ne nûve dikin, lêkolînek nîşan dide ku pêwendiyên nû di navbera neuronan de tevahî jiyana xwe bidin. Neurogenesis , an avakirina hucreyên nû yên nû, di hinek beşên mêjî de di tevahiya jiyanê de pêk tê.
- Neurons hene ku membranek ku ji bo şaneyên din yên şandin agahdarî bişînin. Axon û dendritên avahiyên pispor têne çêkirin ku ji bo veguherandin û agahdariyê. Têkiliyên di navbera hucreyan de wekhevkirin têne zanîn. Neuronên kîmyewî yên wekî neurotransmîner di nav vê synapsê de têne zanîn û serbixwe bi neuronsên din re biaxînin.
Avakirina Avakirina Neuron
Heya sê bingehên neuron hene : dendrites, laşa hucre, û axon. Lêbelê, hemî neuronên hûrgelan, sîteyê û taybetmendiyên li gorî fonksiyon û rola neuron di çarçoveyê de guhertin.
Hin neuron hene ku hin beşên dendritîk hene, lê hinekên gelemperî ji bo ku ji bo agahdariya pir girîng peyda dibin. Hin neuronên axên kurt hene, lê hin kes dikarin dirêj bikin. Axonek herî dirêj di nav laşê mirovan de ji binê spî heta mezin û germî dirêjtirîn dora sê ling e.
Pêvajoya Çalakiyên
Neurons çawa digirin û agahdariyê dikin? Ji bo ji bo neurons ji bo danûstendinê, ew hewce ne ku herdu di nav neuron û yek ji neuronê agahdarî veguherînin. Ev pêvajoya hemî nîşanên elektrîkê û herweha wekî şandên kîmyewî bikar tînin.
Dendrites of neurons ji agahiyên ji hêla hestyarên hestyar an jî neuronên din ve bistînin. Ev agahdarî li ser laşa hucreyê û li ser axonê veguhestin. Dema ku agahdariya axonê hat, ew dirêjahiya axon di nav şêweya elektrîkê de rêve dibe ku wekî çalakiyek çalakiyek tê zanîn .
Between Synapses
Dema ku bendava elektrîk di dawiya axonê de derbas dibe, agahdariyê di nav kapîtaliya neuronê de li ser kapîtalaya synaptic veguhastin.
Di hin rewşan de, nîşana elektrîk dikare bi temamî di navbera neuronan de û li ser rê de berdewam bike.
Di rewşên din de, neurotransmitters hewce ne ku agahdariya ji neuronê paşê bişînin. Neurotransmittên şandeyên kîmyewî yên ku ji ji axonên axon serbest têne serbest têne berdan, da ku derbasî synaptic dorpêç bikin û gihîştin malperên neurons. Di pêvajoyê de wekî reuptake tê zanîn, ev neurotransmitters bi malpera reaksiyonê ve girêdayî ye û ji hêla neuron re re re re reşsorbed têne kirin.
Neurotransmitters
Neurotransmers beşek girîng a xebatkariya rojane me ne. Dema ku ew ne diyar e ku bi rastî çend neurotransmîner hene, zanist ji 100 ji van şandên kîmyewî hatine nas kirin.
Çi bandorên van neurotransmitters li ser bedenê heye? Çawa dibe ku dema nesaxî an tedawî bi rêberên van kîmyewî re veguherîne? Hin tenê çend çend neurotransmitters, bandorên wan yên naskirî û tehlîlên ku bi wan re girêdayî ne.
Acetylcholine: bi bîranîn, bîranîna pişk û hînbûnê. Ne kêmbûna acetylcholîn di mêjûyê de bi nexweşiya Alzheimer re girêdayî ye.
Endorphins: Bi ramanên hest û gavê ve girêdayî ye. Dema bersîva tirs û travoyan de bendava endorphins serbest dike. Ev pêxemberên kîmyewî yên wekî narkotîkan vekin, wekî morphine lê pir girîng e.
Dopamine: bi raman û ramanên kêfxweşiyê ve girêdayî ye. Nexweşiya Parkinson yek nexweşiyek bi kêmasiyên dopamînê re girêdayî ye. Doktor dikarin dermanan binivîsin ku çalakiya dopamînê di dilê mêjû de zêde dibe. Yek kategoriyek agonîstên dopamîn e, ku bandorên dopamîneyê digire. Tiştek din jî levodopa ye, ku di dopamînê de di nav mêjî de tê guhertin. Ew her kesê sûdên xizmet û bandorên xwe digerin. Lêkolînerên di navbera hin beşên mêjî de di navbera schizophrenia û pir dupam dopamînîn de têkiliyên hêzdar hene.
> Çavkaniyên
> Nexweşiya Parkinson. Enstîtuya Niştimanî ya Niştimaniyê, malpera Aging ya Mezin Hezîran, 2016
> Thompson, RF Brain: A Neuroscience Primer. New York: Publisher Worth; 2000.